Tọa đàm khoa học: “Thay đổi tín ngưỡng dân gian và không gian thờ cúng ở Singapore”

GS. Lee Cheuk Yin, Đại học Quốc gia Singapore đã có buổi trao đổi khoa học với chủ đề: “Thay đổi tín ngưỡng dân gian và không gian thờ cúng ở Singapore”

Sáng ngày 14-08-2014, tại giảng đường D502, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQG-HCM, GS. Lee Cheuk Yin, Đại học Quốc gia Singapore đã có buổi trao đổi khoa học với chủ đề: “Thay đổi tín ngưỡng dân gian và không gian thờ cúng ở Singapore” được tổ chức bởi sự hợp tác giữa Trung tâm nghiên cứu Tôn giáo và Phòng Quản lý khoa học. Đến dự có TS. Ngô Thị Phương Lan, Phó Hiệu trưởng cùng các giảng viên, sinh viên và học viên cao học của nhà trường.

GS.Lee Cheuk Yin, ĐHQG Singapore trình bày về tín ngưỡng dân gian. Ảnh: Việt Thành

Singapore có diện tích 710 km2 với dân số khoảng hơn 5 triệu người; là một quốc gia đa sắc tộc, ngôn ngữ, tôn giáo, trong đó đông nhất là người Hoa với khoảng 76,3%, người Mã Lai chiếm 15%, rồi đến người Ấn Độ chiếm 6,4%. Ngoài ra, ở Singapore còn có người châu Âu, Nhật Bản, Arập, Do Thái, Nepal, Phillipines và Myanmar sinh sống. Với một dân tộc đa tôn giáo, Singapore chú trọng đến sự hòa hợp dân tộc theo chủ trương các tôn giáo chung sống hòa bình với nhau. Các tôn giáo chính ở đây Kitô giáo (gồm Tin lành và Công giáo) 14,6%, Phật giáo 42,5%, Đạo giáo 8,5%, Hồi giáo 14,9%, Ấn Độ giáo 4%, còn lại 0,6% dân số theo các tôn giáo khác và 14,8% dân số không theo tôn giáo, hoặc theo các loại hình tín ngưỡng dân gian. Như vậy 85,2% dân số Singapore theo tôn giáo và sống trong sự đoàn kết và hoà hợp.

Số lượng người Hoa di dân đến Singapore rất lớn, nên họ có tín ngưỡng dân gian khá phổ biến, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và trở thành tín ngưỡng dân gian của người Singapore. Nhiều nhà nghiên cứu tại các trường đại học ở Mỹ, Trung Quốc và Singapore đều thống nhất rằng bên cạnh tam giáo của Trung Hoa (Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo) tín ngưỡng dân gian được xem như là tôn giáo thứ tư. Đối với Singapore việc thông qua tín ngưỡng, tôn giáo từ các nước bản địa để duy trì một sợi dây liên kết văn hoá là điều rất tự nhiên. Do vậy, quan hệ giữa tôn giáo và sắc tộc ở Singapore khá mật thiết. Từ sự thay đổi thành phần tín đồ của một tôn giáo dẫn đến các giáo lý cơ bản được điều chỉnh,thể hiện có lợi cho sự hài hoà của quan hệ tôn giáo tại Singapore nói chung.

Tôn giáo ở Singapore cũng thể hiện sự khoan dung các tôn giáo, các dân tộc có thể cùng tồn tại hoà bình lâu dài. Theo chia sẻ của GS. Lee từ sự nhận thức đó, chính phủ Singapore thúc đẩy vai trò định hướng, điều tiết của chính sách tôn giáo. Kinh nghiệm trong lịch sử đã nhắc nhở những người lãnh đạo đảo quốc này: ở một đất nước nhỏ lại đa dạng về sắc tộc và tôn giáo nhất thiết phải giải quyết tốt. Đa dạng về tôn giáo và dân tộc là vấn đề cơ bản trong quản lí tín ngưỡng, tôn giáo ở Singapore; xử lý vấn đề tôn giáo phù hợp, mới tạo ra sự đoàn kết sẽ dẫn đến sự ổn định xã hội và ngược lại xã hội sẽ xuất hiện những nhân tố bất ổn định. Tôn giáo có vai trò giáo dục đạo đức xã hội, và giáo dục từ đó có những đóng góp cho xã hội. 


Ở đảo quốc Singapore, đất đai dùng làm đền, miếu trước đây được thu hồi, do đó các tôn giáo muốn tìm nơi thực hiện hành vi thờ cúng đều phải mua lại đất của chính phủ, lập nên một không gian để thờ cúng chung, trong đó các tôn giáo có được một không gian để thờ cúng (Liên hợp Cung). Sự thay đổi về không gian thờ cúng bắt buộc con người thuộc nhiều tôn giáo phải thích nghi, linh hoạt trong tiếp nhận hòa hợp trong không gian chung đó. Ngoài ra, việc sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp hàng ngày của các gia đình người Hoa, người Ấn và người Malay ngày càng tăng, đến năm 2010, 80% dân số Singapore có thể sử dụng tiếng Anh và 52% gia đình người Hoa sử dụng tiếng Anh hằng ngày trong giáo tiếp, người Ấn là 50%, người Malay 26%. Chính sự du nhập văn hóa Phương Tây đã thay đổi niềm tin tôn giáo và tạo ra sự thay đổi tôn giáo, Đạo giáo ở Singapore đã có sự thay đổi về số lượng tín đồ, đến năm 2010, Đạo giáo chỉ còn khoảng từ 10-13% tổng số tín đồ, trong khi đó năm 2000, số tín đồ theo tôn giáo này là 22,4% trên tổng số người theo các tôn giáo. Triết lý mà GS. Lee Cheuk Yin đưa ra là: Tôn giáo cũng cần phải thích nghi mới tồn tại, hoặc một tôn giáo sẽ bị xóa đi hay thu hẹp phụ thuộc vào sự thích nghi trong thể hiện tôn giáo trên nên chính sách chung của đất nước.


Đông đảo giảng viên, HVCH, sinh viên đến tham dự tọa đàm. Ảnh: Việt Thành

Để mối quan hệ hòa hợp giữa các tôn giáo nhà nước, chính phủ cần tăng cường hướng dẫn, thông qua việc ban hành chính sách tôn giáo phù hợp, sự quản lý hợp lý các hoạt động tôn giáo. Singapore cũng đã xử lý tốt mối quan hệ giữa tôn giáo và chính trị, việc chính phủ Singapore kiên trì tách biệt giữa chính trị và tôn giáo được xem là nguyên tắc cơ bản để đưa ra các chính sách tôn giáo ở đất nước này vì một nước đa dạng về tôn giáo, một khi tôn giáo can dự vào chính trị thì sẽ mang đến sự xung đột tôn giáo, ảnh hưởng đến hoà bình chung. Chính phủ xây dựng tính kiên trì, đó là cách để chính phủ Singapore định ra chính sách tôn giáo đa dạng, lấy đó để làm quy phạm, chỉ đạo, quản lý hoạt động tôn giáo. Nội dung chính của chính sách đó bao gồm 3 mặt:

1. Tự do tín ngưỡng tôn giáo; mọi người đều có quyền tôn thờ tôn giáo mà mình tin theo. Hiến pháp bảo đảm tự do tôn giáo của công dân; các đoàn thể tôn giáo khi sử dụng quyền tự do, không thể vượt qua một giới hạn nhất định để không gây nên sự xung đột tôn giáo nhằm tranh thủ tín đồ và làm thay đổi tín ngưỡng của người khác, gây trở ngại đến đoàn kết tôn giáo. Singapore đối xử bình đẳng với các tôn giáo, cho phép các đoàn thể tôn giáo xây dựng tổ chức giáo hội, mở trường học tôn giáo, tham gia các đoàn thể xã hội mang đến lợi ích cho động đồng. 

2. Duy trì sự hài hoà, tiếp nhận sự hỗn dung văn hóa của các tôn giáo. Với quyền lập pháp, chính phủ xác lập một số nguyên tắc cơ bản, xem đó là những chuẩn tắc mà tổ chức và các tín đồ tôn giáo cần nắm bắt trong việc thực hiện các mối quan hệ với các tôn giáo khác. Bao gồm các qui tắc sau: a) Nhận rõ Singapore một xã hội đa dạng về sắc tộc, tôn giáo, nên đặc biệt lưu ý tránh xúc phạm vào niềm tin của tôn giáo khác.
b) Cần nhấn mạnh giá trị đạo đức chung của các tín ngưỡng, tôn giáo.
c) Tôn trọng tự do tín ngưỡng, quyền của người khác trong lựa chọn tôn giáo.

d) Không khuyến khích và xúi giục tín đồ của một tôn giáo thù địch, bạo lực với các tôn giáo hay đoàn thể khác.



3. Kiên trì nguyên tắc tách biệt giữa chính trị và tôn giáo. Đây cũng là nội dung đặc biệt được nhấn mạnh trong chính sách tôn giáo của Singapore. Trong Hiến pháp Singapore, các luật có liên quan khác và nội dung các bài nói chuyện của các nhà lãnh đạo nhiều lần nhấn mạnh “Giữa tôn giáo và chính trị cần có sự khu biệt rạch ròi”, “Các đoàn thể tôn giáo tránh để cuốn vào chính trị”.

Tại buổi tọa đàm, PGS. TS. Nguyễn Công Lý, TS. Phú Văn Hẳn cũng trao đổi một số thay đổi về niềm tin tôn giáo và tín ngưỡng tôn giáo trong xã hội đương đại hiện nay, làm rõ hơn nét tương đồng và khác biệt trong tiếp nhận niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng dân gian tại các quốc gia Đông Nam Á. PGS. TS. Nguyễn Công Lý đã tổng kết một số ý kiến trao đổi chung nhất đồng thời cũng tỏ lòng mong muốn phía GS. Lee Cheuk Yin sẽ có nhiều bài nói chuyện thêm liên quan đến các chủ đề tôn giáo cũng như hợp tác trao đổi nghiên cứu và giảng dạy với giảng viên và Trung tâm nghiên cứu Tôn giáo trong thời gian tới.





PGĐ. TTNCTG đại diện tặng quà lưu niệm cho GS. Lee. Ảnh: Việt Thành

ThS. Trần Thị Kim Anh, Phó Trưởng phòng Quản lý Khoa học – Dự án thay mặt đơn vị và Nhà trường cảm ơn GS. Lee Cheuk Yin đã đến nói chuyện với các giảng viên trường nhân chuyến công tác tại Việt Nam và hy vọng nhà trường có dịp cùng hợp tác nghiên cứu, trao đổi học thuật cũng như trao đổi giảng viên, sinh viên với Khoa Nghệ thuật và Khoa học Xã hội thuộc trường đại học Quốc gia Singapore nơi giáo sư đang công tác.


Cán bộ, Giảng viên trường chụp hình lưu niệm với GS. Lee. Ảnh: Việt Thành
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.